BÀI GIẢNG KỶ NIỆM 25 NĂM KHÁNH THÀNH NHÀ THỜ THÁNH TÂM

 BÀI GIẢNG KỶ NIỆM 25 NĂM KHÁNH THÀNH NHÀ THỜ THÁNH TÂM

Trọng kính  Đức Cha,

KÍnh thưa quý Cha trong và ngoài giáo phận,đặc biệt quý cha quý cha quý giáo xứ giáo phận Xuân Lộc láng giềng thân thương,

Kính thưa  Quý cha quý thày tu đoàn nam Thừa Sai Thánh Mẫu, chị Tổng phụ Trách tu đoàn nữ Thừa Sai Thánh Mẫu, quý dì Mến Thánh Giá Phan thiết quý Tu sĩ nam nữ,  quý giáo xứ bạn , quý ân nhân cùng toàn thể quý khách và anh chị em giáo dân Thánh Tâm rất thân mến!

·         Hôm nay, chúng ta cùng nhau long trọng kỷ niệm 25 năm ngày khánh thành Nhà thờ Thánh Tâm. Cùng với ca đoàn với mọi thành phần Dân Chúa chúng ta cùng hát vang

·         Tv 121, 1: "Vui dường nào khi thiên hạ bảo tôi: Ta cùng trẩy lên đền thánh Chúa".

 

Nhìn lại chặng đường đã qua, chúng ta thấy Giáo xứ Thánh Tâm có một "mối duyên" rất đặc biệt với các vị Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolo II, với Năm Đại Thánh 2000 và với Đức Thánh Cha Phan xi cô với Năm Thánh 2025 và các sự kiện trọng đại của Giáo hội toàn cầu.

1. Vài nét lịch sử

Trước hết, chúng ta cùng nhìn lại những dấu ấn của buổi bình minh thành lập.

Giáo xứ Thánh Tâm, cùng với Chính Tâm và Mẹ Vô Nhiễm, gọi là Chính Tâm 1,2,3 được hình thành gắn liền với chương trình định cư Dinh Điền thời bấy giờ. Tại đây, đơn vị Giáo xứ dần được định hình với đầy đủ các yếu tố: một Dân Chúa, một Chủ chăn và một vùng đất hứa.

Các cột mốc quan trọng:

·         Năm 1957: Tỉnh Bình Tuy được thành lập. Về phía Giáo quyền, Giáo phận Nha Trang cũng được thành lập, đạo Đời song song với nhau Bình Thuận Bình Tuy ở phía Nam thuộc Tổng giáo phận Saigon và phía Bắc từ  tỉnh Khánh hoà và Ninh thuận thuộc Qui nhơn .

·         Hai năm sau Ngày 08/12/1959: Tượng Đức Mẹ Tà Pao được đặt xuống ngọn đồi Ta pao thuộc vùng Hoài Đức – Tánh Linh. Đây là sự kiện tâm linh tôn giáo và đức tin sâu sắc.

·         Hai năm sau nữa Năm 1961: Như lời Đức Thánh Cha Phanxicô từng nói: "Truyền giáo theo phong cách của Đức Mẹ là sự sinh hạ". Từ "người mẹ" Giáo phận Nha Trang và sự bảo trợ của Mẹ Maria Tà Pao, ba "người con" là Chính Tâm 1, 2 và 3 đã lần lượt ra đời.

Giai đoạn thử thách:

·         Năm 1965: Khi các cơ sở vừa định hình thì chiến tranh leo thang, giáo dân phải nhiều lần sơ tán để lánh nạn.

·         Năm 1967, ĐỨC CHA  FX Nguyễn Văn Thuận được đặt làm Giám mục Nha Trang. Sau khi đi kinh lý giáo phận từ cực Bắc giáo xứ đến cực Nam là giáo xứ Cù Mi ngài chia sẻ , phải cắt đôi địa phận Nha Trang vì quá rộng. Đức Ông Giuse Nguyễn Thế Thoại đã nói điều này  khi con ra gặp ngài khi liên lạc làm chứng ch việc phong thánh Đức Cha Lambert de La Motte .Chỉ 8 năm sau  ý định này đã được thực hiện và

·         30/1/1975  giáo phận Phan thiết được thành lập cắt từ Bình Thuận và Bình Tuy, mảnh đát 18 năm trước cát ra thành lập giáo phận Nha Tràng được trả về cho Tổng giáo phận Saigòn lập nên giáo phận mới có tên Phan thiết.Và một Giám Mục phụ tá Saigòn là Đức Cha Nicola đã đến làm giám quản ngày 17/4/1975

 

   2. Những dấu mốc lịch sử  về việc xây nhà thờ và niềm hy vọng.

Anh chị em rất thân mến,

Sau 1975 cả hai quận Hoài Đức Tánh Linh chỉ con ba chủ chăn Cha Trần Thế Minh ở Võ Đắc, cha Phêro Đinh Tân Thời ở Gian An, cha Giuse Nguyễn Đạo  Quán tại  Tánh Linh cho một diện tích khoảng 1.200 câý số vuông dân số khoảng 110.000 trong đó khoảng  20. 000 người cồng giáo. Đồi núi trập trùng đi lại khó khăn bằng xe đạp và máy cày. Với những nỗ lực phi thường Đức Cha Nicola vẫn hiện diẹn vơi vùng đất này. Cuối 1976 đầu 1977  khi Đại chủng viện bị giải thể, con được Đức Cha Nicolá sai lên giáo xứ Chính Tâm sau khi Cha Phê rô Lê trọng Phan đã bị trục xuất  nhưng cuối cùng con không lên được Chính Tâm.Nhưng từ đó hàng năm con vẫn âm thầm đưa Mình Thánh Chúa cho các giáo dân vùng Bắc ruộng vào dịp lễ Acies 25/3 Lễ truyền tin cho Đức Mẹ.

Con ở lại Bắc ruộng ba ngày và ở lại Võ Đắc ba ngày rồi đạp xe đạp ngang qua vùng Chính Tâm này qua Ông Đồn về lại Lagi. Lúc đó con chỉ thấymột Co nnGựa sắt cụt đầu ở Đồi Đá,  một cây thánh giá gỗ xiêu vẹo và ít nấm mồ tại Đất Thánh Chính Tâm hiện nay. và một nền đất cao nền nhà thừo cũ  nơi vị trí nhà Thánh tâm hiện nay.

Năm 1990 cha Pet Phạm Quyền đổi lên Võ Đắc và Từ khi trùng tu tượng đức Mẹ Ta pao 1990 và có thêm linh mục vùng đất Đức tánh hồi sinh trong đó có các giáo xứ Chính Tâm 1,2,3.

Sau khi nhận xứ Thánh Tâm năm 1998, cha Phê rô Hoàng Văn Thinh về thăm con  tại giáo xứ Kim Ngọc và nói nhân dịp Năm Đại Thánh 2000, ngài sẽ lên đường sang Mỹ để tìm sự giúp đỡ từ quý ân nhân và bà con giáo dân hải ngoại để xây nhà thờ. Nhờ ơn Chúa và lòng quảng đại của mọi người, ngôi nhà thờ này đã được mọc lên. Ngài từng tâm sự với con rằng: chính nhờ sức mạnh của Năm ĐạiThánh 2000 mà ngài có thể thực hiện được những việc cho tương lai.

Thật kỳ lạ và tốt đẹp khi kỷ niệm 25 năm nhà thờ hôm nay lại nối tiếp cho Năm Thánh 2025. Trong hồi ký của mình, xuất bản trong Năm Thánh 2025, Đức Thánh Cha Phanxicô đã khởi đầu bằng nhữung cuộc vượt biển đến tân thê giới vừa đầy hy vọng tương lai  và cũng đây chết chóc bởi lừa đảo nhưng cuộc đắm tàu  đến chương 25  cuối cùng nói về Giáo hội rằng TÔI CHỈ LÀ MỘT BƯỚC CHÂN VÀ : "Giáo hội luôn có tương lai". Giáo hội là nguồn hy vọng giữa bão tố lịch sử và thế giới. Giáo hội có gốc rễ từ quá khứ trong Chúa Kitô hằng sống, sống trong hiện tại nhờ mầu nhiệm Thương khó Phục sinh, và hướng về tương lai hy vọng  theo lời hứa: "Thầy ở cùng các con mọi ngày cho đến tận thế".

Còn trong cuốn 10 cột mốc tiến đến năm thánh 2000, Dix répères pour l an 2000 do Đức Hồng Y Paul Poupart tổng hợp lại các bài giảng của Thánh GH Gioan Phaolo II thì ngài lại         đi từ Đức tin và mốc thứ 10 là hướng đến các tôn giáo. Phải chăng vì thế mái nhà thờ Thánh Tâm có dáng dấp mái chùa ?

Thật thế từ Con ngựa Sắt cụt dầu, một cây thánh giá bằng gỗ xiêu vẹo và một nền đất thập niên 80 thế kỷ trước nay đã 6 giáo xứ là giáo xứ Đồi Đá vùng Trà tân hôm nay với 5 nhà thờ và 5 giáo xứ sinh động  trong đó nhà thờ Thánh Tâm và Nam Hà do cha cố Phê rô Hoàng Văn Thinh xây lên

3. Hành trình gian nan và sự kiên định của người mục tử

Có lẽ mọi người vẫn nhớ như in hình ảnh và câu nói khẳng khái của Cha Hoàng Văn Thinh  khi về nhận nhiệm sở. Lúc đó, cơ sở vật chất không có gì cả. Khi được mời sang tá túc tại Giáo xứ Chính Tâm bên cạnh, ngài đã khẳng khái từ chối: "Con là cha xứ Thánh Tâm, ở đây có chuồng heo con sẽ ở chuồng heo, có gốc mít con căng võng nằm gốc mít, chứ nhất quyết không ở nhờ nơi khác". Chính tinh thần quyết tâm và đức tin sắt đá đó đã giúp ngôi thánh đường này được khánh thành vào ngày 30/05/2001 với sự cộng tác  nhiệt tình của giáo dân Thánh Tâm và sự liên đới với các giáo xứ Chính Tâm trong việc gìn giữ đất đai và nơi thờ phượng…

- Cha Thinh đã tiến hành xây xin giấy phép xây dựng Thánh Đường. Ngài đi

khắp nơi để xin các ân nhân giúp đỡ kinh phí, đặc biệt là vùng Hố Nai. Ngài đã

đặt hết lòng tin, cậy vào Thiên Chúa qua sự chuyển cầu của Đức Mẹ và Thánh

cả Giuse. Chính vì thế các mốc thời gian xây dựng đều có ý nghĩa:

- Lễ khởi công: 08/12/1999 Lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội

- Lễ Dặt Viên Đá: 17/02/2000 (Gần lễ Đức Mẹ dâng Chúa Giê su vào đền thánh)

- Lễ Hoàn Tất Công Trình: 19/03/2001 Lễ Thánh Giuse Bạn Trăm Năm…

- Lễ Khánh Thành: 30/05/2001(sát Lễ Đức Mẹ thăm viếng)

Ngài đã chọn câu kinh thánh: (Sử biên niên 7,16) đặt trên cung Thánh suốt 5

năm.

“Ta đã tuyển chọn và thánh hóa nơi này

Để Danh Ta hiển trị đến muôn đời” .

4 Tầm nhìn mục vụ: Hội nhập và Mở rộng

Anh chị em rất thân mến,

Cố Linh mục Hoàng Văn Thi đã để lại ba dấu ấn lớn cho giáo xứ chúng ta:

·         Tinh thần quyết tâm: Dựa vào ơn Chúa trong Năm Thánh để xây dựng nhà Chúa.

·         Sự hội nhập văn hóa: Ngôi nhà thờ với kiến trúc mái cong, lầu chuông mang dáng dấp Á Đông thể hiện ước mong Tin Mừng được hòa nhập sâu rộng vào lòng dân tộc và gần gũi với anh chị em lương dân.

·         Lòng bác ái mở rộng: Ngài đã nhanh chóng lo liệu nơi thờ tự cho bà con di dân tại Giáo họ Nam Hà, đưa họ trở thành những người con của đại gia đình Thánh Tâm…

Hôm nay chúng ta chung lời Tạ ơn Chúa trị ân các bận tiền nhân.

Bước khỏi tỉnh Đồng nai giáo phận Xuân Lộc người ta gặp ngay một nhà thờ cong mái dịu hiền vươn cao thật là một niềm vinh dự và dâu chỉ truyền giáo cho giáo phận Phan thiết

5. Hướng về tương lai

·         1 Phêrô 2, 5: "Hãy để Thiên Chúa dùng anh em như những viên đá sống động mà xây nên ngôi đền thờ thiêng liêng". Hình ảnh cuối cuốn Hồi Ký mang tên Hy Vọng là BƯỚC CHÂN. Tôi chỉ 1 là bước chân trong lịch sư Hội Thánh.Ngài đã bước trọn vẹn .Cha Phê rô Hoàng Văn Thinh đã bước đi trọn vẹn khi ngài được đưa về Tà pao sống đến cuối hành trình ơn gọi của mình.Chúng ta cũng hãy bước đi của mình cho trọn vẹn

·         Anh chị em rất thân mến

+ Tiếp nối bước chân của các bậc tiền nhiệm, Cha xứ đương nhiệm Phê rô Đặng Hữu Châu đang tiếp tục hoàn thiện các cơ sở vật chất như nhà xứ, hội trường … để tương xứng với ngôi thánh đường. Những công trình này chính là "dấu chỉ của hy vọng" như lời Đức Thánh Cha đã dạy.

+Bên cạnh đó, Giáo xứ Thánh Tâm vốn có truyền thống tốt đẹp về giáo dục văn hóa và nghề nghiệp cho con em. Đây là một "điểm son" đáng tự hào của các gia đình công giáo nơi đây.

Kính thưa anh chị em,

Trong ngày hồng phúc này, chúng ta hy vọng anh chị em tiếp tục cộng tác chặt chẽ với các linh mục để hoàn thành các dự án tương lai. Đã nhận nhiều hồng ân thì hồng ân đáp trả hồng ân… Chúng ta không chỉ xây dựng những viên gạch vật chất, mà còn cùng nhau xây dựng "đền thờ tâm hồn", giáo dục đức tin cho thế hệ trẻ và mở rộng nước Chúa đến cho mọi người.

Thánh Tâm xứ đẹp người xinh

Gia đình yên ấm học hành chăm ngoan

Việc nhà việc Chúa vẹn toàn

Mái cong vọng xuống tình Cha tràn đầy

Chăm lo nhà Chúa mỗi ngày

Hội trường mục vụ đến ngày vươn cao !

Lời kinh tiếng hát dạt dào

Tin mừng lan toả muôn đời âu ca

Là la là lá la là ! Amen.

LỄ GIỖ ĐẤNG ĐÁNG KÍNH FX NGUYỄN VĂN THUẬN GX CHÍNH TÂM 16/9/2025

 LỄ GIỖ ĐẤNG ĐÁNG KÍNH FX NGUYỄN VĂN THUẬN GX CHÍNH TÂM 16/9/2025

Đức Giám Mục FX nguyễn Văn Thuận chịu chức Giám Mục 24/6/1967 làm Giám Mục Nha Trang đến 1975 .Lúc ấy tỉnh Bình Tuy và Bình Thuận thuộc giáo phận Nha Trang .Sau khi đi thăm giáo phận từ Vạn Giã đến Cù Mi ngài thấy xa xôi quá và xin Toà Thánh lập giáo phận Phan Thiết. Chỉ 8 năm sau Toà Thánh lập giáo phận Phan thiết 30/1/1975. Ngài ban BT Thêm sức cho tôi tại giáo xứ Tân Lập 1967.1973 tôi vào chủng Viện Lâm Bích tại Toà Giám mục Nha Trang.

1975 ngài được Toà Thánh bổ nhiệm làm Giám Mục phó TGM Saigòn nhưng 15/8/1975 bj trục xuất khỏi Sàigon và sau đó đi tù tới 13 năm.

Rồi sang Roma, nhận tước vị Hông Y 21/02/2001 làm chủ tịch UB Công Lý và Hoà Bình và qua đời 16/9/2002 tại Roma.Được mở án phong thánh và được tôn vinh là Đấng Đáng Kính. ngày 4/5/2017

Xin ngài chuyển cầu cho chúng con biết sống yêu thương công bình chính trực và xót thương .Amen

Một cách hội nhập văn hoá

 

Một cách hội nhập văn hoá hay làm anh em của mọi người ở một giáo xứ địa phương tại giáo phận Phan Thiết Nguyễn Kim Anh

BỐI CẢNH   Kim Ngọc, một giáo xứ thuộc giáo phận Phan thiết, nằm trên quốc lộ 1A, cách thành phố Phan thiết 7 km về phía Bắc, có bề dày lịch sử 250 năm giữa cư dân bản địa đa số là lương dân với nhiều nhà tự và dòng họ có tuổi từ 150 đến 300 năm. Địa bạ triều Nguyễn cho biết cách nay chưa tới 200 năm, Kim ngọc xã có 5 thôn Kinh và 3 thôn Chàm nhưng không thấy dấu tích gì của người Chàm, cả địa danh Ô-xâng, nơi có các tín hữu đầu tiên mà Đức Cha Bennetat nói đến (1748) và cha Giuse Bổn xác nhận ( đầu thế kỷ 20 ) cũng không biết nay là chỗ nào ! Hiện nay cả vùng Phú long (Hàm thắng, Hàm nhơn ) có 5 ngôi Chùa , nhưng chỉ có một nơi có sư trụ trì. Tín ngưỡng thờ ông bà là chủ yếu . 95% lấy vợ chồng đều trở lại Công giáo nhưng vẫn có một số rất ít trường hợp gặp khó khăn người Công giáo bỏ đạo theo người lương ! Tuy nhiên sau khi trở lại Công giáo, không phải ai ai cũng hội nhập tốt vào đời sống mới, có thể không khỏi những mặc cảm bõ ông bỏ bà lấy vợ đạo….hay những lí do khác.Giáo xứ Kim Ngọc-- chỉ có 2,000 giáo dân giữa khoảng 25,000 lương dân-- có mức biến động dân số đáng kể. Từ 1975 đến nay đân số ít tăng, vì nhiều người bỏ xứ ra đi, nhưng số dân không giảm do cuới vợ lấy chồng đa số là người lương, khoảng 150 trường hợp trong vòng 25 năm, chiếm 1/3 tổng số gia đình trong giáo xứ, chưa kể các tân tòng trước 1975. Hầu hết các gia đình đều có họ hàng với người lương , nên có mối thân tình với lương dân. Các gia tộc chung quanh Kim ngọc thực tế đã cung cấp và đón nhận người Kim ngọc Công Giáo làm dâu rể của mình. Nhưng một thời gian dài, trở thành người Công giáo thì thường không cúng theo cách người lương, trong cung cách sống không còn “gần gũi” với tổ tiên như trước nữa. Lấy nguời Công Giáo là trở thành” ngoại tộc”, trong chiều sâu tâm lý có thể không khỏi ray rứt. Việc nhận lại dòng họ của mình là một yêu cầu cần thiết về mặt tâm lý, về mặt xã hội, mà còn là một bước xích gần lại là anh em, là “ chúng ta”, làm con một nhà, con một họ, con một tộc, có lợi cho khối đoàn kết dân tộc và việc truyền giáo.   HỘI NHẬP : Từ 1994, giáo xứ chọn ngày Tết làm cơ hội, cử đại diện giáo dân dến thăm hỏi các nhàchùa và nhà tự , thắp nhang cho tổ tiên của các dòng họ vì đích thực các ngài là ông bà tổ tiên của một số người trong giáo xứ. Khi “trở về” thắp hương tại nhà tự của mình không phải chỉ là tư cách con cháu mà còn là đại diện cho nhà thờ Công giáo, người tân tòng thực sự cảm thấy mình là người con cháu ở gần ma có lúc xa nay về với nhà của chính mình . Vì mỗi nhà tự đích thực là nhà của ông bà tổ tiên, là nhà của chính mình, cũng đáng yêu đáng quí như nhà thờ giáo xứ là nơi sinh ra mình trong đức tin, nuôi mình sống bằng sức sống thần linh….Nhà tự biểu hiện dòng họ là nơi sinh ra, là sinh quán của mình, của tổ tiên mình ! Nhà thờ và nhà tự cũng là nhà của mình , hai”nhà” đều kính trọng nhau, vì là”thông gia” ! Giáo xứ là một tộc , một siêu tộc , có quan hệ khắng khít với nhiều nhà tộc , là thông gia của nhiều tộc.   HỆ QUẢ : Từ khi giáo xứ thăm hỏi và thắp nhang taị các nhà tự trong dịp Tết thì mối quan hệ thân thiện tăng thêm nhiều, ngày Tết các tộc đến chúc tuổi cha xứ và giáo xứ ; nếu giáo xứ mời, họ cũng đến tham dự nghi thức tưởng nhớ và cầu nguyện cho ông bà tổ tiên của giáo xứ. Các hội đồng gia tộc dễ dàng chính thức chấp nhận cho phép lấy người Công giáo, trở lại Công giáo, thuận lợi cho việc truyền giáo và hạnh phúc cho các đôi hôn nhân Công giáo-tân tòng. Một người đang học giáo lý tân tòng nói rằng năm nay, một số bà con lương về thắp nhang cho thân nhân Công giáo cũng xin được thắp nhang trên bàn thờ Chúa. Điều trước đây chưa bao giờ có ! Ngày Mồng Hai Tết Tân Tỵ , đại diện các tộc và anh em lương dân đến dự nghi thức tôn kính Ông bà tổ tiên và chúc thọ cho các cụ 70 tuổi trở lên tại nhà thờ giáo xứ đông hơn, và sau lễ ở lại đàm đạo, có các tiết mục vui xuân và các bài múa hát kính nhớ ơn ông bà tổ tiên cha mẹ do các em thiếu nhi trình diễn. Họ cảm động vì trong nghi thức tôn kính tổ tiên có đọc các bài văn tế, có đánh trống chiêng , bái xá theo cách dân tộc, có dâng trầu rượu hương hoa cho tổ tiên rất thành kính. Có người còn cho rằng Công giáo đang gìn giữ bảo tồn những nghi thức tôn kính Ông bà tổ tiên đáng ra các tộc họ, các nhà tự phải có nhưng nhiều nhà tự không có hay nay đã bỏ mất ! Cha xứ trong bài giảng và nói chuyện nhấn mạnh giáo xứ Kim ngọc hiện nay có một nửa gia đình có vợ hoặc chồng là gốc lương dân, là con cháu các nhà nhà tự chung quanh vùng. Nên tổ tiên của các tộc họ cũng chính là tổ tiên của giáo dân Kim ngọc, họ đích thực là anh em của nhau, cùng máu mủ ruột thịt phải yêu thương đoàn kết đùm bọc nhau. Nhưng người Công giáo thờ Chúa trên hết vì Chúa là “tổ tiên của mọi tổ tiên” !   CON ĐƯỜNG CÒN DÀI :   Hiện nay có một số người đã trở thành người Công giáo, vẫn được ở nhà tự, vẫn được coi nhà tự, vẫn thắp nhang cho ông bà vào ngày mồng một và 15. Nhưng một số trưởng chi tộc không chấp nhận những người này treo ảnh tượng Chúa trong nhà tự. Chấp nhận cho thờ cúng thay mình nhưng không cho treo ảnh tượng Chúa vì “trong nhà chỉ thờ một ‘ông” thôi, không thể có hai” ông” “ nghĩa là độc tôn, thờ duy nhất một vị, một bên. Chưa có cách giải ! Nhưng có lẽ từ từ cũng giải được ! bằng sống hiếu thảo, tốt lành, kiên trì cầu nguyện, trung tín trong đức tin, không bỏ lễ Chúa nhật, không để bị đồng hóa, kiên quyết không đeo bùa cho con khi ông bà lương dân ép buộc !…. Đó là kinh nghiệm một số người làm dâu dân ngọai lâu năm . Trước đây việc tôn kính ông bà tổ tiên là cớ gây chia rẽ người lương dân và người Công giáo thì nay việc tôn kính ông bà tổ tiên lại trở thành cơ hội để hòa hợp yêu thương đoàn kết dân tộc và loan báo Tin Mừng. Dù vậy cũng còn đòi hỏi nhiều hy sinh, quên mình…….nhưng vẫn phải giữ bản sắc đức tin, một đức tin phải đã trở thành văn hóa ! (Đức Gioan Phaolô II ) . /. (Vietcatholic 12/12/2001, vanchuongviet.org  8/11/2009)

Nguyễn Kim Anh

 

VÀI NÉT VỀ SINH HOẠT LIÊN TÔN Ở GIÁO PHẬN PHAN THIẾT MỘT TRUYỀN THỐNG HOÀ HỢP XÂY DỰNG HOÀ BÌNH

 VÀI NÉT VỀ SINH HOẠT LIÊN TÔN Ở GIÁO PHẬN PHAN THIẾT

MỘT TRUYỀN THỐNG HOÀ HỢP  XÂY DỰNG HOÀ BÌNH

 

1/ Từ truyền thống hội nhập tam giáo từ thế kỷ XVIII
Cư dân Bình Thuận định hình đến nay khoảng 300 năm.  Hiện nay phía Bắc là vùng Cà Ná, Vĩnh Hảo thuộc xã Vĩnh Hảo huyện Tuy Phong, phía Nam là vùng Cù Mi, La Gi thuộc thị xã La Gi tỉnh Bình Thuận . Phan Rí xưa kia, Phan Rí thành là thủ phủ của vùng Bình Thuận ngày nay.
Đầu thế kỷ XIX, vùng Phan thiết đã có các ngôi chùa, nhà thờ ghi lại việc vua Gia Long đến hay đi qua như giáo xứ Kim Ngọc, chùa Phú Hài vv…
Cuối thế kỷ XIX, sau Hoà Ước Patenotre 1884 ,  phong trào chống Pháp lên cao do hoạt động của phong trào Văn thân , một số nhà thờ như Kim Ngọc bị đốt phá hay dỡ đi làm đình làng. Không thấy ghi lại việc  các Phật tử tham gia việc phá dỡ nhà thờ bao giờ. Ảnh hưởng hội nhập Tam giáo hài hoà tâm linh Việt được giữ vững giũa những biến cố lịch sử từ đầu thế kỷ XIX, khi Công giáo được phát triển và hội nhập vào dân tộc Việt Nam
Đầu thế kỷ XX, từ khi vùng Phan thiết thuộc địa phận Qui Nhơn được chia cắt về  địa phận Saigon năm 1907, một loạt các nhà thờ được xây dựng và các giáo xứ được củng cố và thành lập như nhà thờ Cù Mi, nhà thờ La gi, nhà thờ Kim Ngọc, Tầm Hưng ở Phan thiết và các nhà thờ Ma Ó, Phan Rí Cửa vv…
Người Công giáo và người lương hay các tôn giáo khác vẫn sinh sống hài hoà với nhau trên cùng địa bàn
2/ Sau hiệp định Genève đến thống nhất đất nước.

Sau hiệp định Genève, cư dân Công giáo lập cư nhiều ở Bình Thuận như các giáo xứ Thanh Hải ở Phan thiết, các giáo xứ Thuận Nghĩa, Vinh Lưu , Thọ Tràng . Ở tỉnh Bình Tuy mới thành lập có nhiều giáo xứ mới như Vinh Tân, Vinh Thanh ,Thanh Xuân. Vùng Hoài Đức và Tánh Linh với phong trào Dinh Điền có nhiều giáo xứ được thành lập như Gia An, Tánh Linh, Tư Tề,  Huy Khiêm, Võ Đắc, Chính Tâm vv…
Sau công đồng Vatican II, việc sinh hoạt liên tôn được xúc tiến. Tại Vinh Tân, linh mục Gioan Baotixita Cao Vĩnh Phan đã tổ chức mừng lễ Giáng Sinh với sự tham gia của Phật tử và Tin Lành
Đặc biệt các biến cố chính trị quân sự miền Nam sau 1963, có một số nơi các tín đồ các tôn giáo xúc phạm nhà thờ nhà chùa của nhau. Riêng Bình Tuy, các vị lãnh đạo tôn giáo lúc ấy như Thượng Toạ Thích Quảng Thành thuộc chùa Quảng Đức với các Linh Mục vùng Bình Tuy lúc ấy như cha Phêrô Nguyễn văn Hảo, hat trưởng Bình Tuy, Cha Gioan Baotixita Lê Xuân Hoa có sự liên lạc đồng thuận tôn trọng tín ngưỡng và nơi thờ tự của nhau. Nên không có các sự cố đáng tiếc giữa các tín đồ các tôn gíao .
3/ Từ 1975 đến nay.
Sau 1975 các sinh hoạt tôn giáo bị bó hẹp lại. Sau khi đổi mới, các nhà thờ , chùa được xây dựng lại. Trong mức độ vừa phải, các giao lưu tôn giáo mang tính cách cá nhân. Tại vùng Kim Ngọc, Phú Long trong dịp lễ Tết, giáo xứ và các nhà tự thường đến thắp nhang giao lưu. Các kỷ yếu các giáo xứ Kim Ngọc, Tân lý đều có hình các ngôi chùa hay nhà tự lân cận. Đặc biệt Linh Mục Gioan Baotixita Cao Vĩnh Phan đi dầu trong việc đến giao lưu với Phật Giáo và các chùa vùng Phan Thiết. Trong toàn Giáo phận Phan thiết, nhiều Linh Mục Tu sĩ giáo dân qua lại thăm viếng các chùa và tu sĩ Phật Giáo trong các dịp đại lễ.
Tại huyện Đức Linh, ngoài Phật Giáo, các linh mục còn giao lưu thăm viếng các thánh thất Cao Đài và nhà thờ Tin Lành.
4/ Thành lập Ban Đối thoại liên tôn.
Nối tiếp các đấng tiền nhiệm, trong tinh thần đối thoại liên tôn xây dựng hoà bình, Đức Cha Giuse Đỗ Mạnh Hùng, giám mục giáo phận Phan thiết, Tổng thư Ký Hội Đồng Giám Mục Việt Nam, đã chính thức  thành lập ban đối thoại liên tôn giáo phận Phan thiết.
Ước mong sinh hoạt liên tôn phát huy truyền thống sẵn có, mang lại nhiều ích lợi thiết thực cho đạo cho đời.

LM. Giuse Nguyễn Kim Anh